Η Μάχη του Μαχμούτμπεη

Μετά την πτώση και την καταστροφή του Μεσολογγίου τον Απρίλιο του 1826, ο Ιμπραήμ επέστρεψε στην Πελοπόννησο με σκοπό να ολοκληρώσει την υποταγή της περιοχής και ιδιαίτερα της Μάνης, η οποία παρέμενε η μοναδική περιοχή του Μοριά που δεν είχε καταφέρει να κατακτήσει. Παρότι είχε ηττηθεί προηγουμένως στις μάχες της Βέργας και του Διρού, επανήλθε με ενισχυμένο στρατό περίπου 25.000 ανδρών και προχώρησε προς τη Λακωνία χωρίς να συναντήσει σοβαρή αντίσταση.

Ο Ιμπραήμ έφτασε στον έρημο Μυστρά, τον οποίο λεηλάτησε και πυρπόλησε, ενώ στη συνέχεια τα στρατεύματά του κατέστρεψαν πολλά χωριά της κοιλάδας του Ευρώτα. Οι Έλληνες οπλαρχηγοί προσπάθησαν να καθυστερήσουν την προέλαση του εχθρού, ώστε οι άμαχοι να προλάβουν να καταφύγουν στον Ταΰγετο και να σωθούν από τη σκλαβιά και την ατίμωση.

Το σημαντικότερο σημείο άμυνας ήταν ο Πύργος του Μαχμούτμπεη στις Αμύκλες. Ο πύργος είχε επισκευαστεί και οχυρωθεί εγκαίρως και είχε εφοδιαστεί με τρόφιμα και πολεμοφόδια. Οι Έλληνες διέδωσαν μάλιστα την πληροφορία ότι μέσα βρισκόταν ο Παναγιώτης Γιατράκος, ώστε να παραπλανήσουν τον Ιμπραήμ και να τον κάνουν να πιστέψει ότι η κατάληψή του θα ήταν εύκολη υπόθεση.

Την υπεράσπιση του πύργου ανέλαβαν περίπου τριάντα εθελοντές, με αρχηγούς τον παπα-Πανάγο Ρούσσο, τον Ιωάννη Κατελάνο, τον Γιαννάκη Θεοφύλακο και τον Δημήτριο Καραγκιούλη. Παρά τις συνεχείς επιθέσεις, το πυροβολικό και τις πάνω από εκατό οβίδες που εκτοξεύθηκαν εναντίον του πύργου, οι υπερασπιστές αντιστάθηκαν ηρωικά και προκάλεσαν σημαντικές απώλειες στους Αιγυπτίους. Κατά τη διάρκεια της πολιορκίας σκοτώθηκε ο παπα-Ρούσσος, γεγονός που αποτέλεσε μεγάλο πλήγμα για τους αμυνόμενους, χωρίς όμως να λυγίσει το ηθικό τους.

Όταν ο Ιμπραήμ διέταξε να ανοιχτεί υπόνομος κάτω από τον πύργο για να τον ανατινάξει, οι πολιορκημένοι αποφάσισαν να πραγματοποιήσουν νυχτερινή έξοδο. Με επικεφαλής τον Δημήτριο Καραγκιούλη, ο οποίος γνώριζε αραβικά και κατάφερε να ξεγελάσει τις εχθρικές περιπόλους, οι Έλληνες διέφυγαν μέσα στο σκοτάδι και έφτασαν σώοι στον Ταΰγετο, όπου ενώθηκαν με τις δυνάμεις του Γιατράκου.

Το επόμενο πρωί οι Αιγύπτιοι διαπίστωσαν ότι στον πύργο είχε απομείνει μόνο ένας τραυματισμένος υπερασπιστής. Ο Ιμπραήμ εξοργίστηκε όταν έμαθε ότι μόλις τριάντα άνδρες είχαν αντισταθεί για τόσες ημέρες σε ολόκληρο τον στρατό του και διέταξε την κατεδάφιση του πύργου. Η μάχη του Μαχμούτμπεη έμεινε στην ιστορία ως λαμπρό παράδειγμα ηρωισμού, αυτοθυσίας και αποφασιστικότητας των Ελλήνων αγωνιστών κατά την Επανάσταση του 1821.